ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਵੈਸੇ ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਅਜਿਹਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਕਿਸੀ ਇੱਕ ਹੀ ਧਰਮ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅੱਜ ਤੁਸੀਂ ਜਿਸ ਜਗ੍ਹਾ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਦੱਸਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਇੱਕ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਤਿੰਨ ਤਿੰਨ ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹੈ।ਜੀ ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਇਸਰਾਈਲ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਦੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਵਾਦਿਤ ਸਥਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਸਰਾਈਲੀਆਂ ਅਤੇ ਫਿਲੀਸਤੀਨੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਵਾਦ ਕਾਫੀ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ।ਇਹ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘੁੰਮਣ ਫਿਰਨ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਸਾਲ ਦੁਨੀਆਂਭਰ ਤੋਂ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ, ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਧਰਮ ਤਿੰਨਾਂ ਦੀ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਨਗਰੀ ਹੈ।ਇਤਿਹਾਸ ਗਵਾਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯਹੂਦੀ ਰਾਜ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਇੱਥੇ ਹੀ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸੋਲੇਮਾਨ ਮੰਦਿਰ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੋਮਨਾਂ ਨੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।ਬਾਈਬਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਉਲੇਖ ਪ੍ਰਥਮ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 10ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਅੱਜ ਵੀ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਹੀ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਈਸਾ ਮਸੀਹ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਸੀ ਯਾਨੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੂਲੀ ਤੇ ਚੜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਤੋਂ ਹੀ ਅਵਤਰਿਤ ਵੀ ਹੋਏ ਸਨ।ਈਸਾ ਮਸੀਹਾ ਦਾ ਮਕਬਰਾ ਦ ਚਰਚ ਆਫ ਦ ਹੋਲੀ ਸੇਪਲਕਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ।ਦੁਨੀਆਂਭਰ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਈਸਾਈਆਂ ਦੇ ਲਈ ਇਹ ਧਾਰਮਿਕ ਆਸਥਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਹਨ।ਹਰ ਸਾਲ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਹੀਸਾ ਮਸੀਹ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਤੇ ਆ ਕੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਲ ਅਕਸਾ ਮਸਜਿਦ ਹੈ।ਇਸੀ ਮਸਜਿਦ ਤੋਂ ਇਸਲਾਮ ਧਰਮ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸੀ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਇਸਲਾਮ ਧਰਮ ਦੇ ਪੈਗੰਬਰ ਮੁਹੰਮਦ ਸਵਰਗ ਦੇ ਲਈ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕੀਤੇ ਸਨ।ਇਸ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਉਲੇਖ ਕੁਰਾਨ ਸ਼ਰੀਫ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਹਰ ਦਿਨ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 150 ਤੋਂ ਜਿ਼ਆਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ ਅਤੇ 70 ਤੋਂ ਜਿ਼ਆਦਾ ਮਸਜਿਦਾਂ ਸਥਿਤ ਹਨ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਿਰਜਾਘਰਾਂ ਅਤੇ ਮਸਜਿਦਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਵੀ ਇੱਥੇ ਦੇਖਣ ਲਾਇਕ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਹੈ।ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦ ਇਜਰਾਇਲ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ, ਯਾਦ ਭਸੀਮ, ਨੋਬੇਲ ਅਭਯਾਰਣ, ਕੁਵਤ ਅਲ ਸਕਾਰਾ, ਮੁਸਾਲਾ ਮਰਵਾਨ, ਸੋਲੋਮਨ ਟੇਂਪਲ, ਵੈਸਟਰਨ ਵਾਲ, ਡੇਬਿਡਸ ਗੁਬੰਦ ਆਦਿ।ਇਹ ਇੱਥੇ ਦੇ ਮੁਖ ਦਰਸ਼ਨ ਸਥਾਨ ਹਨ।
